Deprem
olmadan önce hayvanların yaptığı sıra dışı davranışlar hep
dikkat çekmiştir. Son birkaç yüzyıldır artık depremler ile
hayvanların davranışları arasında doğrudan bir bağlantı
olduğu bilinmektedir. Bilim adamlarının yaptığı incelemeler
ve gözlemler sonucu olası bir deprem öncesi hayvanların
tamamen kontrol dışına çıktığı, anormal ve aşırı hareketlerde
bulundukları, garip sesler çıkardıkları, toplu hayvan ölümlerinin
yaşandığı ve en önemlisi bulundukları ortamı tam bir panik
içinde terk ederek başka yerlere kaçmaya çalıştıkları tespit
edilmiştir.
Bilim adamları bu davranışların tam bir açıklamasını yapamamaktadır.
Kimi bilim adamı olası bir deprem öncesi yeraltından çeşitli
gazların çıktığını ve bunun hayvanları etkilediğini; kimi
bilim adamı ise öncü sismik dalgaları hisseden hayvanların
bu davranışları sergilediğini savunmaktadır. Bazı bilim
adamları ise deprem öncesi dünyanın manyetik alanında değişiklikler
olduğunu ve bunu hayvanların hissettiğini iddia etmektedirler.
Ancak şu bir gerçek ki hayvanlar depremi çok kısa bir süre
önce algılamakta ve bunu nasıl algıladıkları bilinmemektedir.
İnanıyoruz ki hayvanların depremi hissetme şekli çözülürse
depremi önceden belirleme çalışmalarında önemli mesafeler
kaydedilecektir.
Yine
deprem öncesi doğada çeşitli değişiklikler, belirtiler görülür.
Bir çoğunun bilimsel açıklaması mevcut olmakla birlikte
bir çoğunun ise başka doğal olaylara çok benzemesi yüzünden
dikkatlerden kaçar ve deprem belirlemede yararı olmaz. Çok
açık ve kesin olan bazı belirtiler var ki uzun zamandır
bilimadamları bu belirtilerin hem bilimsel açıklamasını
yapmakta hem de deprem belirlemede kullanmaktadırlar. Ancak
yaşanan tüm büyük depremlerde bu belirtiler ya gözardı edilmiş
yada depremden çok kısa süre önce meydana geldiği için haber
verici olmamıştır.
Bu
güne kadar yapılan gözlemlere göre hayvanların deprem öncesi
yaptıkları sıra dışı davranışlar ( 1 saat ila 3 gün öncesi
)
At, eşek ve inek türü hayvanlar bağlı bulundukları ipleri
kopartırlar, ahır kapılarından dışarı çıkmak isterler. Tepelere
doğru koşarlar.
Tavşan ve fare türü hayvanlar eğer bina içinde iseler üst
katlara, doğada iseler yukarılara doğru kaçışırlar, direklere
tırmanırlar, yere inmek istemezler.
Domuzlar hızla yukarıya doğru koşarlar, toprağı delicesine
eşelerler.
Kediler çöp bidonu veya bir kutu içine saklanmaya çalışırlar,
top gibi sıkışıp, şiddetle titrerler.
Köpekler korku ile hiç durmadan havlarlar, çığlık atar gibi
ulurlar.
Balıklar göl ya da deniz tabanının ısınması sonucu yüzeye
yakın yüzerler. Yılan balıkları ortadan kaybolur. Balıklar
nedensiz bir şekilde ölür veya karaya vururlar.
Ördek, kaz kuğu gibi hayvanlar suya girmek istemezler. sudakiler
ölebilir.
İpek Böcekleri ilginç bir şekilde arka arkaya dizilirler.
Yengeçler kumsalda dolaşırlar.
Martılar havada daire çizerek uçarlar.
Karıncalar yuvalarından dışarıya çıkarlar.
Gökyüzündeki
değişimler (1 saat ila 1 hafta öncesi)
Deprem ışıkları: Gökyüzünde güneşin doğuşu ve batışı sırasındaki
gibi ışık hüzmeleri görülür.
Alev topları: Yanan bir kibrit alevi gibi alev topu görülür.
Deprem Sisi: Depremde kırılacak fay bölgesini ani bir sis
kaplar.
Yıldırımlar: Olağan dışı mor, yeşil, kırmızı, mavi, pembe
renkli oluşumlar görülür.
Gökkuşağı: Açık havada kısa gökkuşağı oluşur. Bunda yeşil,
siyah, mavi renk egemendir.
Hava sıcaklığı: Hava sıcaklığında aşırı yükselme ve sıkıntı
meydana gelir.
Ay ve yıldızlar: Gece parlak bir gökyüzü içinde ay ve yıldızlar
elde tutulacak kadar yakın görünür.
Uğultu: Yerden gelen ve anlam verilemeyen bir uğultu duyulur.
Bitki
ve ağaç değişimleri (1 ila 3 ay öncesi)
Meyve ağaçları: Erken çiçek açar ve erken meyve verirler.
Ot ve ağaç dalı: Yaprakların yüzeyleri kızarır, yanıklar
oluşur.
Deniz
ve göl değişimleri (1 saat ila 2 hafta öncesi)
Su basması: Bir iki hafta önceden kıyılarda su seviyesinin
normalin dışında yükseldiği görülür.
Su çekilmesi: 1 ile 5 saat öncesinden kıyılarda su seviyesinin
normalin dışında çekildiği görülür.
Hareketlenme: Deniz önce çarşaf gibi düzgün ve hareketsiz
görülür. 1 ile 5 saat öncesine kadar çarşaf gibi düz olan
denizde birden büyük bir gemi geçmiş gibi iri dalgalar oluşur.
Hava kabarcığı: Deniz, kuyu ya da gölde bol miktarda hava
kabarcığı görülür.
Isınma: Deniz tabanındaki ısınmadan dolayı suyun ısısı da
normalin üzerine çıkar.
Yeraltı
suları değişimleri (1 saat ila 3 ay önceden)
Su verimi: 1 ile 4 litrelik verim artışı olur.
Basınç artışı: Su basıncında 1 ila 1.5 barlık artış olur.
Su sıcaklığı: Olağan sıcaklığın 1 ila 2 derece üzerinde
ısınır.
Yeni kaynak: 1 ile 2 hafta öncesinden yeni kaynak oluşur
ya da var olan kaynak kuruyabilir.
Su gazları: Karbondioksit, metan ve özellikle radon gazı
içeriği artar. Kuyuyu sis kaplar.
Su tadı: Su acılaşır ya da tatlılaşır.
Suda koku: Çürük yumurta ve kükürt kokusu gelir.
Su kimyası: İletkenlik, radon, civa, helyum, karbondioksit
artışı gözlenir.
Kabarcıklar: Su içinde hava kabarcıkları oluşur.
Dere suları: Kesilir, kurur ya da çoğalır.
Not:
Eğer sizlerde bölgenizde yukarıda yazılan belirtilere rastlarsanız
sakın boşvermeyin ve en yakın makamlara haber verin. Belkide
binlerce insanın hayatı sizin vereceğiniz bu bilgilerle
kurtulacaktır.